بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

8

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

آن شب زن او حامله شده بود فَأَوْحى إِلَيْهِمْ « اى فاشار اليهم » يعنى پس اشارت كرد بدست خود بسوى قوم خود چنانچه حق تعالى در سورهء آل عمران گفته كه « آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزاً » « 1 » أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيًّا به اينكه منزه سازيد خداى تعالى را از صفات نقص در بامداد و در شبانگاه ؛ يا آنكه نماز گزاريد در صبح و شام و فخر رازى گفته كه : « اتفق المفسرون على انه اراد بالتسبيح الصلاة و هو جاء فى اللغة ، يقال : سبحت الضحى . اى صلاة الضحى » و بعضى گفته‌اند كه چون نماز مشتمل بر تسبيح است به اين اعتبار اطلاق تسبيح بر نماز كرده‌اند و در تفاسير مشهوره تسبيح را هم بمعنى تنزيه حمل كرده‌اند و هم بمعنى صلاة چنانچه در ترجمه گفته شد پس دعوى اتفاق مفسرين بر اينكه مراد از تسبيح ، صلاة است دعوى باطلى است . [ سوره مريم ( 19 ) : آيات 12 تا 15 ] يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا ( 12 ) وَ حَناناً مِنْ لَدُنَّا وَ زَكاةً وَ كانَ تَقِيًّا ( 13 ) وَ بَرًّا بِوالِدَيْهِ وَ لَمْ يَكُنْ جَبَّاراً عَصِيًّا ( 14 ) وَ سَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَ يَوْمَ يَمُوتُ وَ يَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا ( 15 ) يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ در اينجا مقدمه‌اى چند محذوف است و تقدير كلام چنين است كه بعد از آنكه ما يحيى را بزكريا عطا كرديم و فهم و عقل به او داديم پس چون او بحليهء فهم و عقل محلى گرديد ، گفتيم به او كه : اى يحيى فراگير كتاب تورات را بِقُوَّةٍ بجد و جهد تمام وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا و داديم به او حكم را كه نبوت است در حالت كودكى و از ابن عباس منقول است كه : يحيى در سن سه سالگى بمرتبهء بلند نبوت فائز گرديد . و مروى است كه : در سن سه سالگى كودكان يحيى را بلعب و بازى مىخواندند و او را مىفرمود : « ما للعب خلقت » و على بن اسباط گويد كه ، حضرت جواد عليه السّلام را در سن پنجسالگى در كمال عقل و ذكا ديدم و در اين متأمل بودم كه آن حضرت از نور امامت تأمل مرا دريافته فرمود كه حق سبحانه و تعالى اخذ امامت مىكند بر آن طريق كه اخذ نبوت كرده ، آيهء « وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا » را تلاوت نمود و بعد

--> ( 1 ) - س 3 ى 41